Siyaset Bilimi Uzmanı/ Stratejist ve sahayı çok iyi bilen isimlerden Esen Ermiş Ertürk’e Ermenistan’da son günlerde yaşananları sorduk.Olaylara daha geniş açıdan yaklaşan Esen hanım “dünden bugüne gelen mevzular değil bunlar “diyerek söze başladı.
SOĞUK SAVAŞ 4.0 DEVREDE Mİ?
Trump döneminde ABD’nin yeniden eski günlere dönme özleminin sonucu olarak başlayan Çin ile ticaret savaşı, “yeni dönem soğuk savaşı” Biden’ın göreve gelmesiyle rafa kalkmış gibi görünse de aslında değişen bir durum yok. Bu konunun en önemli nedenleri olan küresel resesyon,pastanın küçülmesi,vs.. farklı şekillerde tanımlayabiliriz;farketmez…Ancak 80 li yılların soğuk savaşında 2 kutuplu bir dünya siyasetinden bahsederken bugün sadece doğu-batı çatışmasından söz etmiyoruz yani Çin-Rusya-İran bir tarafta diğer tarafta ABD-AB diye bir net kutuplaşma yok.Her koyun kendi bacağından asılıyora evrilen bir süreç…
AB’nin İngiltere’nin birlikten ayrılmasıyla başlayan bölünme süreci, Almanya’nın çevreyi koruma yasalarına uzun süredir yeterince uymadığını öne süren Avrupa Komisyonu’nun konuyu Avrupa Adalet Divanı’na taşımasıyla başka bir boyuta geçmiş durumda. Kısacası yekpare bir doğu-batı bloku yok ortada.
Hal böyle olunca aslında diplomatik,askeri,siyasi ve ekonomik ittifaklar ve çatışmalarda ilk dönem soğuk savaşı gibi iki kere iki dört şeklinde olamayacak.Örneğin Rusya ile birçok açıdan anlaşamayan Türkiye ekonomik ve siyasi konularda kazan-kazan modellerini son yıllarda uygulamaya başladı.Aynı şekilde Rusya Çin ve İran’la eskisi gibi batı blokuna karşı koşulsuz destek içinde değil. Çünkü devlet kapitalizmini siyasi güce ,dünya liderliğine dönüştürmeye çalışan bir Çin’den söz ediyoruz ki bu durum Putin Rusya’sında hiçte hoş karşılanmıyor.
Geçtiğimiz gün Ermenistan’da Paşinyan’a yapılan darbe girişimini de bu açıdan okumak gerekli.Televizyonlarda hergün aynı insanların birgün Ortadoğu bir gün sağlık uzmanı olarak konştuğunu düşünecek olursak bu başlıklar daha da artacak ve siyasi erklerin dünya da kendi halklarını sağlıklı bilgilendirmesi daha da önem kazandı.Yani şöyle Artık 80 lerde ki gibi bir darbe ve kutuplaşma çizgisi (halkı hesaba katmayan biz yaptık oldu hadi bakalım diyen ve halkları hiçe saymak) ortadan kalktığını görüyoruz.15 Temmuz’da bize yapılan alçak darbe girişiminde doğusu batısı aslında herkes “bakalım ne olacak” diye pusuda bekleyip halkın öbek öbek sokakara dökülmesi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan şahsında gibi görünen ama aslında devleti ortadan kaldırmaya yönelik darbe girişiminin başarısız olduğunun anlaşılmasıyla “sırayla darbecileri kınama ve demokrasi vurgusu yapan “ ancak samimiyetten uzak açıklamalarla son buldu. Ermenistan’da izlediğimiz olaylarda buzdağının sadece ucu .Rusya’nın kontrol altında tutmak istediği Ermenistan dğer tarafta batı blokuyla hareket etmesini isteyen Amerika’nın çekişmesinin sadece bir bölümü.
Büyük resme baktığımızda pandemi sürecinde gördüğümüz aşı savaşları,gelişmiş ülkelerin fakir devletleri hiçe sayan stokçuluğu bir taraftan ekonomik krizin giderek derinleşmesi,siyasi gündemlerin daha agresifleşmesine neden oluyor ve olmaya devam edecek…
Aklı,bilimi,diplomasiyi ve askeri gücümüzü kuvvetlendirirken SİYASAL İLETİŞİM konusunu da es geçmemek,vatandaşa şeffaf bir şekilde neyin neden yapıldğını hangi hamlelerin onların geleceği için ne anlama geldiğini anlatmak çok önemli .Aksi taktirde pandeminin yarattığı ekonomik ve psikolojik sorunların etkisiyle ulus devletler zarar görebilir ki bu uzun vadede herkes için tehlikeli…
Ben bir siyaset bilimci olarak popülist ve gündelik yorumculara bırakılamayacak kadar hayati bir gündem başladığını (uzun yıllar oldu aslında başlayalı ) söyleyerek sözlerimi bitiriyorum.
