Esen Ermiş Ertürk (Siyaset Bilimi Uzmanı)
ABD ODAĞINI HİNT-PASİFİK'E ÇEVİRDİ! ŞİMDİ NE OLACAK?
“Aralık 2017'de Trump yönetimi, ABD'nin odağını terörle mücadeleden Çin ve Rusya'dan gelen artan stratejik tehditle mücadeleye dayanan yeni bir ulusal güvenlik stratejisi açıkladı. Nisan 2021'de Donald Trump'ın halefi Joe Biden, ABD'nin 11 Eylül terör saldırılarının 20. yıldönümünden önce Afganistan'dan tamamen çekileceğini açıkladı . Biden konuşmasında Trump'ın Ulusal Güvenlik Stratejisini yineledi ve “Taliban ile savaşa dönmek yerine giderek daha iddialı Çin ile karşı karşıya olduğumuz sert rekabet için Amerika’nın rekabet gücünü desteklememiz gerekiyor” dedi.
Birbirinden çok farklı iki başkan tarafından planlanan ve yürütülen ABD'nin Afganistan'dan çekilmesi, ABD'nin odağını giderek daha fazla Hint-Pasifik'e kaydırdığının bir göstergesi. Yani Dünya, Çin-ABD uluslararası rekabetinin eşiğinde. AUKUS gibi bölgesel gelişmeler ve Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesi gibi yerel dönüşümler, ABD ile Çin arasındaki büyük satranç tahtasında çok önemli unsurlar olacak.
ABD'nin geri çekilmesi, ABD'nin Orta Asya ve Orta Doğu'daki müttefiklerine ve ortaklarına ciddi bir mesaj gönderiyor: Genellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin caydırıcılık içeren,ulusal güvenlik stratejilerinin bir parçası olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne güvenen ülkeler, Amerika'nın Afganistan'daki çekilmesinin ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin uzun vadeli hedeflerini yerine getirecek dayanıklılığa sahip olmadığı sonucunu çıkarmaya başladı.
ABD stratejisinin, özellikle Tayvan ve İsrail örneğinde, Çin'i kontrol altına almak için ittifakların sürdürülmesini (ve geliştirilmesini) talep ettiği bir zamanda kalıcı müttefikleri tedirgin etmek mantıklı bir hamle olmadı. Güvenilmezl bir müttefik algısı ülkeleri doğrudan Çin ile ilişkilerini geliştirmesine neden olabilir.
ABD ODAĞINI HİNT-PASİFİK'E ÇEVİRDİ , FRANSA İLE ORTAKLIĞI DAHA AZ ÖNEMLİ HALE GELDİ
(Hint-Pasifik bölgesi nedir?Hint-Pasifik bölgesi, Güneydoğu Asya'da birbirine bağlanan Pasifik ve Hint Okyanuslarının birleştiği yeri ifade eder.)
Başkan Joe Biden'in Çin'e karşı Avustralya ve İngiltere ile stratejik bir Hint-Pasifik ittifakı kurma kararı Fransa ve Avrupa Birliği'ni baya kızdırdı.AB yönetiminden gelen mesajlar ,kendilerini dışlanmış hissettiklerini ve bunu Trump dönemine dönüş olarak gördüklerini gösteriyor.
Fransa ve Avrupa Birliği'ni dışlayan AUKUS, Afganistan'dan Doğu Asya'ya kadar Avrupa'yı şaşkına çeviren bir dizi adımın yalnızca sonuncusu.Fransa dışişleri bakanı, “arkadan bıçaklama” olarak adlandırdığı son hamlede “tamamen anlayışsız” olduğunu ifade etti ve AB'nin dış politika şefi, Avrupa'ya danışılmadığından şikayet etti.
Başkan Joe Biden Salı günü Birleşmiş Milletler’e yaptığı ilk konuşmasında Amerika’nın Afganistan’daki savaşını sona erdirme kararını savundu ve hareketin ABD’nin Covid salgını, iklim değişikliği ve iddialı bir Çin gibi diğer küresel zorluklara dönmesine izin vereceğini söyledi. Dikkatinizi çekerim “Çin ile rekabetin zorlukları” olduğunu söyledi.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET AKLININ BAŞARILARINI GÖRECEĞİZ
Türkiye-ABD İş Konseyi tarafından New York'ta düzenlenen bir etkinlikte konuşan Recep Tayyip Erdoğan, ABD'nin dört bir yanından işadamlarına hitap etti . ABD-Türkiye arasındaki 70 yıllık ittifakı hatırlattı.
Bu çok özel ve sarsılmaz işbirliğimiz, yıllardır dünyanın pek çok yerinde barış, istikrar ve güvenliğe katkı sağlamıştır" dedi. "Son dönemde yaşanan kritik gelişmeler, ülkelerimiz arasındaki stratejik ortaklığın önemini ve değerini bir kez daha göstermiştir."
Türkiye ile ABD arasında güvenlik, savunma ve yatırımlar dahil olmak üzere işbirliği fırsatlarına dikkat çekerek, ülkeler arasında zaman zaman ortaya çıkan fikir ayrılıklarının diyalog, dayanışma ve karşılıklı saygı ile aşılabileceğine inandığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politikaya bakışını özetleyecek olursak ,ekonomik ilişkilerin iyileştirilmesine dayalı diyebiliriz.Örneğin,İhracat Şampiyonları programında konuşan Erdoğan, 2 bin kilometre (1.243 mil) menzil içindeki ülkelerin toplam ihracatın üçte ikisini oluşturduğunu belirtti. "8 bin kilometre menzil hedefi ile uzak ülkeler stratejisini şimdi hayata geçiriyoruz. Hedefimiz, ülkemizin uzak coğrafyalardaki ülkelere ihracattaki payını dört katına çıkarmak. “ dedi.Ve şöyle devam etti “İhracat sadece para kazanmak anlamına gelmez, ticarette sadece mal alıp satmak değildir. “ihracatçıların Türkiye'nin kültürel ve sosyal ilişkilerdeki temsilcisi olduğunu vurguladı. İş adamlarımız ürettikçe, ihraç ettikçe ve istihdam sağladıkça hepimiz geleceğe güvenle bakabileceğiz” dedi.
Türkiye sofistike bir diplomatik yaklaşımı olan Asya'da Orta Asya ve Doğu Asya'daki birçok ülke ile dengeli ilişkilere sahip,Afrika’da stratejik ortaklıklar geliştiren bir ülke.Önümüzdeki dönemde Türkiye Cumhuriyeti devlet aklının başarılarını hem diplomasi hem ekonomi anlamında göreceğiniz.”
