İlk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hükümlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin maddeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi.
Kabul edilen maddelere göre, kamu hizmetlerinin etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesi amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memuriyete atanacaklar için "Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli İle Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun" kapsamında güvenlik soruşturması, arşiv araştırması yapılması şartı getiriliyor.
Devlet Memurları Kanunu'nda, devlet memurluğuna alınacaklar için genel şartlar arasında sayılan "Güvenlik soruşturması/arşiv araştırması yapılmış olmak" ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 29 Kasım 2019 tarihli kararıyla iptal edilmişti.
Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen hüküm uyarınca, yapılan güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucuna göre memuriyete veya kamu görevine atanmayan veya atama onayı iptal edilen ya da sözleşmesi feshedilen kişiler tarafından süresinde açılmış, kanun yolu aşamasında bulunanlar dahil görülmekte olan iptal davalarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 gün içinde, süresinde açılacak iptal davalarında ise dava dilekçesinin idareye tebliğinden itibaren 30 gün içinde; idarece resen, ilgililer hakkındaki güvenlik soruşturması veya arşiv araştırmasının yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yeniden yapılmasına karar verilecek.
Bu karar en geç 7 gün içinde davaya bakmakta olan mahkemeye bildirilecek.
Mahkemece bu bildirim üzerine 6 ay süreyle davanın geri bırakılmasına karar verilecek. Yeniden yapılan güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucunda idarece dava konusu işlem kaldırılarak ilgilinin atanmasına karar verilmesi durumunda, bu husustaki işlem idare tarafından 7 gün içinde mahkemeye ve ilgilisine bildirilecek. Bildirim üzerine mahkemece dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilecek.
İlgilinin atanmamasına karar verilmesi durumunda, işlem idare tarafından 7 gün içinde mahkemeye ve ilgilisine bildirilecek. Bildirim üzerine bu işleme dair iddialarını ileri sürebilmesi için mahkeme tarafından davacıya 30 günlük süre verilecek. İdarenin aynı sürede vereceği savunmayla dava dosyası bu işlem yönünden tekemmül ettirilecek ve uyuşmazlık, yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacak.
Geri bırakılmasına karar verilen davalarda, 6 aylık süre içinde idarece bildirimde bulunulmayan hallerde, mahkemece bu sürenin dolduğu tarihten itibaren kaldığı yerden davaya devam olunacak ancak mahkemece işin esası hakkında karar verilinceye kadar idare tarafından bildirimde bulunulması halinde uyuşmazlık ilgili bentler uyarınca sonuçlandırılacak.
- Değerlendirme Komisyonu
İlk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacak ve haklarında güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması yapılacak kişilerin, Anayasa'ya ve devlete sadakat ve bağlılık, terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmamak, bu örgütlere yardım etmemek, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmamak ya da kullandırmamak, bu örgütlerin propagandasını yapmamak ilke ve kuralları; kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetleri ve istihbarat birimlerinde ilişiği bulunup bulunmadığı ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığı yönlerinden kamu hizmet ve görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak veri Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.
Komisyon bu verilere ilişkin değerlendirmelerini atamaya yetkili amire sunacak.
Güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması yapmakla görevli birimler ile değerlendirme komisyonları, veri güvenliğine ilişkin mevzuatta belirtilen önlemleri alacak.
Bu kapsamda elde edilen kişisel veriler, amacı dışında işlenemeyecek ve aktarılamayacak.
Bu veriler, ilgili hakkında talebe konu işlemin tekemmülünü müteakiben veya her durumda iki yılın sonunda değerlendirme komisyonlarınca silinecek ve yok edilecek ancak bu veriler, işleme karşı dava açılması halinde karar kesinleşmeden silinmeyecek ve yok edilmeyecek.
Mahkemelerin bu konudaki talepleri, değerlendirme komisyonunun bünyesinde bulunduğu ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından karşılanacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yapılacak.
Komisyonda, teklifin diğer maddeleri üzerindeki görüşmeler devam ediyor.
